Steam Deck ile birlikte Linux’un oyun dünyasındaki yükselişi artık göz ardı edilemez bir noktaya ulaştı. Proton uyumluluk katmanı, gelişmiş donanım ve çevre birimi desteği sayesinde Linux, oyun bilgisayarı için Windows’a güçlü bir alternatif haline gelmiş durumda. Üstelik kullanıcı verisi toplama gibi tartışmalı konuların dışında kalması, daha düşük depolama ve sistem kaynağı tüketimi sunması da önemli avantajlar arasında yer alıyor.
Bu rehberde Linux’un ne olduğu, oyun için nasıl kurulup yapılandırılacağı, Steam ve Steam dışı oyunların nasıl çalıştırılacağı ve karşılaşabileceğiniz bazı küçük sorunların nasıl çözülebileceği konusunda yardımcı olmaya çalışacağım.
Linux Nedir? Dağıtım Seçimi Neden Önemli?
Teknik olarak Linux bir işletim sistemi değil, bir kernel’dir. Ancak günlük kullanımda “Linux” denildiğinde aslında dağıtımlar (distribution) kastedilir. MacOS veya Windows gibi tek bir yapıdan söz etmek yerine, farklı masaüstü ortamları ve yazılım paketleriyle gelen birçok alternatif bulunur.
Oyun için özel optimize edilmiş dağıtımlar önerilse de pratikte aradaki fark genellikle düşünüldüğü kadar büyük değildir. Bu nedenle en mantıklı yaklaşım, hoşunuza giden bir desktop environment seçmek ve bu ortamı en güncel sürümle sunan bir dağıtımı tercih etmektir.
Güncel yazılım ve sürücü desteği açısından güçlü bir temel arayanlar için öne çıkan seçeneklerden biri Fedora. Bununla birlikte farklı bir dağıtım da tercih edilebilir.
Ekran Kartı Sürücüleri: AMD, Intel ve Nvidia
Kurulumun ardından dikkat edilmesi gereken ilk konu ekran kartı sürücüleridir:
- AMD ve Intel GPU kullanıcıları genellikle ek bir işlem yapmadan devam edebilir.
- Nvidia GPU kullanıcılarının ise sürücüyü software store veya package manager üzerinden yüklemesi önerilir. Gerekirse Nvidia’nın resmi sitesinden de kurulum yapılabilir.
Doğru sürücü kurulumu oyun performansı açısından kritik öneme sahiptir.
Steam Kurulumu ve Proton Ayarları
Linux’ta yazılım kurulumu mümkün olduğunca package manager veya software store üzerinden yapılmalıdır. Valve Corporation tarafından geliştirilen Steam kurulduktan sonra hesaba giriş yaparak native destekli oyunları ya da uyumluluk derecesi almış yapımları indirmek mümkün.
Tüm oyunları kurabilmek için Steam ayarlarından Steam Play’i etkinleştirmek gerekir. Burada:
- En güncel stable sürüm seçilebilir.
- Alternatif olarak experimental sürüm tercih edilebilir (sürekli güncellenir).
Modern sistemlerde ek olarak shader pre-caching özelliğini kapatmak tercih edilebilir. Çoğu güncel GPU ve sürücü, shader’ları anlık olarak üretirken ciddi performans kaybı yaşamaz. Bu durum Windows’taki DirectX davranışına benzer.
Ayrıca:
- Mouse acceleration kapatılarak tutarlı imleç hızı sağlanabilir.
- Variable refresh rate aktif edilerek performans talebi yüksek oyunlarda akıcılık artırılabilir.
- Monitörün yenileme hızı manuel olarak doğru değere ayarlanmalıdır.
Kontrolcü ve Çevre Birimi Desteği
Linux, birçok gamepad’i kablolu, Bluetooth veya adaptör üzerinden doğrudan destekler. Cihaz tanınmazsa yapılabilecek ilk şey güncellemeleri kontrol etmektir. Bazı durumlarda üçüncü parti bir paket otomatik olarak yüklenir.
Her donanım için sürücü bulunmasa da, destek kapsamı çoğu kullanıcıyı şaşırtacak kadar geniştir.
Steam Dışı Oyunlar Nasıl Çalıştırılır?
Steam harici oyunlar için üç önemli araç öne çıkar:
- Heroic Games Launcher: Epic, GOG ve Amazon oyunlarını yönetmek için open source bir launcher. Fedora kullanıyorsanız RPM, Debian tabanlı sistemlerde DEB paketi önerilir. Flatpak sürümü sandbox yapısı nedeniyle bazı sorunlar çıkarabilir.
- Lutris: Oyunları ve gerekli bileşenleri otomatik script’lerle kurarak büyük kolaylık sağlar. Bazı oyunlar için özel uyumluluk yamaları içeriyor.
- Bottles: Her uygulama için ayrı bir Windows environment oluşturur. Bir yazılım sorun çıkarırsa ilgili bottle silinerek sistem temiz kalır.
Bu araçlarla launcher’lar Windows’taki gibi setup dosyası üzerinden kurulabilir ve masaüstüne sabitlenebilir.
Oyun uyumluluğunu kontrol etmek için en iyi kaynaklardan biri ProtonDB. Özellikle Steam oyunları için detaylı kullanıcı raporları sunuyor.
Anti-cheat Sorunu: Hangi Oyunlar Destekleniyor?
Kernel seviyesinde çalışan anti-cheat sistemleri Linux’ta her zaman sorunsuz çalışmaz. Ancak bu tüm oyunların uyumsuz olduğu anlamına gelmez.
Örneğin:
- BattlEye
- Easy Anti-Cheat
gibi sistemler teorik olarak Linux desteği sunabilir. Geliştiricilerin ilgili partnerlerle iletişime geçerek desteği aktif etmesi gerekiyor. Pratikte süreç daha karmaşık olsa da desteklenen oyun sayısı artıyor.
Discord ve Screen Sharing Sorunları
Discord Linux’ta genel kullanım için sorunsuzdur. Ancak screen sharing tarafında bazı problemler yaşanabilir. Özellikle sonsuz ekran seçme döngüsü hatasında çözüm olarak:
- Flatseal yüklenir.
- XWayland Bridge kurulu olduğundan emin olunur.
- Discord için ortam değişkenine XDG_SESSION_TYPE=X11 eklenir.
Bunun ardından screen sharing düzgün çalışabilir. Ancak screen sharing with audio ve overlay gibi bazı özellikler hala eksik.